IAC 2026 kapsamında astronotlardan uzayda barış ve iş birliği çağrısı

• 2026-10-09 11:06:12

Türkiye’nin ev sahipliğinde, Uluslararası Uzay Federasyonu (IAF) tarafından, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Uzay Ajansı (TUA) ev sahipliğinde ve SAHA İstanbul’un eş ev sahipliğinde Antalya NEST Kongre Merkezi’nde düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi (IAC 2026), dünyanın farklı ülkelerinden astronotları bir araya getirdi.

Kongre kapsamında Uluslararası Astronotlar Bölümü programına katılan astronotlar, teknik oturumların yanı sıra üniversite ve lise ziyaretleri, gençlerle buluşmalar ve sosyal sorumluluk etkinliklerinde yer aldı. Kongrenin dördüncü gününde düzenlenen Astronot Basın Toplantısı’nda ise insanlı uzay uçuşları, Ay araştırmaları, uzayda barış, bilimsel çalışmalar ve uluslararası iş birliği konuları ele alındı.

Kongrenin 5 Ekim’deki açılış programı, uzay ajansı başkanlarının katıldığı genel kurul ve VIP fuar açılışıyla başladı. Resmî açılış törenine astronot tulumlarıyla katılan 30 astronot, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da yer aldığı törende toplu fotoğraf çektirdi.

Aynı gün Gloria Sports Arena’da, Türkiye Uzay Ajansı Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Arif Karabeyoğlu’nun moderatörlüğünde ve IAF Astronot İlişkilerinden Sorumlu Başkan Yardımcısı Michael Lopez-Alegria’nın açılış konuşmasıyla Uzay Keşfi, Bilim ve İnovasyon Yuvarlak Masa Toplantısı gerçekleştirildi.

Türkiye’nin bilim ve teknoloji ekosisteminden temsilcilerin de katıldığı toplantıda astronotlar beş tematik masada geleceğin uzay vizyonunu tartıştı. Görüşmelerde Uluslararası Uzay İstasyonu sonrası alçak Dünya yörüngesi, Ay’a dönüş, yükselen uzay ülkelerinin kalıcı kabiliyetleri, ticari ve kamusal iş birlikleri ile derin uzay keşfinde insan ve yapay zekâ ortaklığı konuları değerlendirildi.

7 Ekim’de NEST Kongre Merkezi’nde düzenlenen, Sam Scimemi’nin moderatörlüğündeki “Astronot Eğitimi, Yaşam Alanları ve Uzay Operasyonları” başlıklı teknik oturumun ardından astronotlar Antalya genelinde çeşitli ziyaretlerde bulundu.

Türkiye’nin ilk astronotu Tuğgeneral Alper Gezeravcı ve ikinci astronotu Tuva Cihangir Atasever’in yanı sıra Nora Almatrooshi, Hazzaa Almansoori, Reinhold Ewald, Tibor Kapu, Julie Payette, Sian Proctor, Sławosz Uznański-Wiśniewski, Franz Viehböck ve Soyeon Yi, Akdeniz Üniversitesi İleri Sağlık Araştırmaları Merkezi’ni ziyaret etti.

Merkezdeki incelemelerin ardından Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Çocuk Hematoloji ve Onkoloji Bölümü’ne geçen astronotlar, tedavi gören çocuklarla bir araya geldi. Çocuklara moral veren astronotlar, aileleri ve sağlık çalışanlarıyla sohbet ederek hediyeler takdim etti.

Astronot heyeti daha sonra Akdeniz Üniversitesi Atatürk Konferans Salonu’nda dekanlar, akademisyenler ve yüzlerce üniversite öğrencisiyle buluştu.

ABD’li astronotlar Mark Polansky ve Dominic Antonelli, İsviçreli astronot Claude Nicollier ve Türk ticari astronot Gökhan Erdem, Aksu Uçak Bakım Teknolojisi Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’ni ziyaret etti.

Öğrencilerin eğitim aldığı hangar ve atölyeleri gezen astronotlar, uçakları, uçak motorlarını ve insansız hava araçlarını inceledi. Ziyarette öğrencilerle bir araya gelen astronotlar, gençlerin havacılık ve uzay alanındaki sorularını yanıtladı ve okulda yürütülen çalışmalar hakkında bilgi aldı.

Astronot Basın Toplantısı’nda konuşan Türkiye’nin ilk astronotu Tuğgeneral Alper Gezeravcı, Türkiye’nin yeni bir insanlı uzay uçuşu planına ilişkin soruyu yanıtladı. Gezeravcı, 2024 yılında gerçekleştirilen ilk Türk astronot ve bilim misyonunun, Şubat 2021’de millete ilan edilen 10 stratejik hedeften biri olduğunu hatırlattı.

Programın belirlenen takvim doğrultusunda sürdürüldüğünü belirten Gezeravcı, mevcut önceliğin yeni bir insanlı uçuş yerine Ay Araştırma Programı olduğunu, zamanı geldiğinde farklı kabiliyetlere sahip yeni insanlı uzay görevlerinin de hayata geçirileceğini ifade etti.

Uzayın barış ve iş birliği alanı olarak korunması gerektiğini vurgulayan Gezeravcı, son 70 yılda yeryüzünde çatışan ülkelerin dahi uzay çalışmalarında ortak paydada buluşabildiğini kaydetti. Devletlerin uzay kuvvetleri kurarak savunma stratejileri geliştirmesinin uzayda tehdit algısının oluştuğunu gösterdiğini belirten Gezeravcı, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın uzayın bir savaş platformuna dönüştürülmemesi yönündeki çağrısını hatırlattı.

Gezeravcı ayrıca, temel güvenlik kurallarına uyulması şartıyla girişimcilerin ve ticari firmaların yenilikçi tasarımlar ile çalışma modelleri geliştirebilmesinin uzay sektörünün büyümesine katkı sağlayacağını dile getirdi.

Türkiye’nin ikinci astronotu Tuva Cihangir Atasever, insanlı uzay uçuşlarının yanı sıra bilimsel araştırmaların da önem taşıdığını belirtti. Yeni bir insanlı göreve kadar geçecek süreçte mikro yerçekimi ortamından yararlanarak yeni malzemeler ve biyoteknoloji çözümleri geliştirmeyi hedeflediklerini aktaran Atasever, bilimsel faydalı yük taşıyabilen serbest uçuş platformlarıyla da ilgilendiklerini söyledi.

Uzay çalışmalarının ülkenin geleceğine ve gençlerin hayallerine yönelik stratejik bir yatırım olduğunu ifade eden Atasever, bu alandaki araştırmaların önemine işaret etti.

Türk ticari astronot Gökhan Erdem ise derin uzay araştırmalarını desteklediğini belirterek, kişisel hedefinin yakın gelecekte Türk bilim insanları ve astronotlarının uzay yürüyüşü gerçekleştireceği bir görevde yer almak olduğunu kaydetti.

Basın toplantısına katılan uluslararası astronotlar da çevrenin korunması, gençlerin bilim ve uzay çalışmalarına yönlendirilmesi ve küresel iş birliğinin geliştirilmesi konularında değerlendirmelerde bulundu.

Julie Payette, uzaydan bakıldığında Dünya’nın kırılganlığının ve iklim değişikliği tehdidine karşı korunmasının öneminin daha iyi anlaşıldığını ifade etti. Avrupa Uzay Ajansı proje astronotu Sławosz Uznański-Wiśniewski, Türkiye ve Polonya gibi ülkelerin küresel uzay ekonomisinde önemli roller üstlenebileceğini belirterek gençlere hayallerini gerçekleştirebilecekleri inancının kazandırılmasının önemini vurguladı.

Axiom Space Baş Astronotu Michael Lopez-Alegria ise uzaya erişen ülke sayısının artmasının gezegeni koruma bilincini de güçlendirdiğini söyledi.

NASA astronotu Christopher Williams, Türkiye ve Antalya’da gördüğü heyecana dikkati çekerek Alper Gezeravcı, Tuva Cihangir Atasever ve Gökhan Erdem’in gençlere sağladığı ilhamın önemini dile getirdi. Eski JAXA astronotu Naoko Yamazaki, uzay çalışmalarının ekip çalışmasına dayandığını ve kongrenin ticari istasyonlar dönemine geçişte yeni iş birliklerine zemin hazırladığını ifade etti.

Tim Kopra, Ay altyapısının küresel dayanışmayla kurulabileceğini belirtirken Andrew Feustel de insanlı uzay araştırmalarında ticari yatırımlar ile kamu ortaklıklarının önem kazandığı bir dönem yaşandığını kaydetti.

IAC 2026 kapsamında düzenlenen etkinliklerin son gününde astronotların halkla bir araya gelerek imza dağıtması planlanıyor.